مفاهیم پایهآموزش بلاکچین

قرارداد هوشمند چیست و چه کاربردی دارد؟

اگر در حوزه ارزهای دیجیتال فعالیت کرده باشید، حتما با اصطلاح اسمارت کانترکت یا قرارداد هوشمند برخورد کرده‌اید. قراردادهایی که خود به خود اجرایی می‌شوند. این ایده قبل از کریپتو نیز وجود داشت، اما فناوری بلاکچین استفاده از قراردادهای هوشمند را به طور قابل توجهی توسعه داده است. ارزهای دیجیتال زیادی مثل اتریوم دارای بلاکچین با عملکرد قرارداد هوشمند هستند و دنیایی از امکانات را در امور مالی و سایر زمینه‌ها در اختیار قرار می‌دهد. این موارد استفاده و کاربردی ارزهای دیجیتال، قراردادهای هوشمند را به یک فرصت برای سرمایه گذاری تبدیل کرده است.

 

قرارداد هوشمند چیست؟

قراردادهای هوشمند برنامه‌هایی هستند که روی بلاکچین نوشته می‌شوند و خود به خود اجرا می‌شوند. آن‌ها از کد برای تعریف و اجرای قوانین قرارداد استفاده می‌کنند. یک قرارداد هوشمند به طور مستقل اجرا و برای اطمینان از اجرای آن نیازی به واسطه نیست.

قرارداد هوشمند اجرا شده، بر روی یک بلاکچین وجود دارد. بلاکچین یک دفتر کل عمومی است که تمام تراکنش‌های یک ارز دیجیتال را ثبت می‌کند. ارزهای دیجیتال با قابلیت قرارداد هوشمند دارای بلاکچین هستند که قراردادهای هوشمند را در دل خود ذخیره و اجرا می‌کنند. قراردادهای هوشمند به ارزهای دیجیتال این امکان را می‌دهند که نقشی بیش از نقش یک ارز دیجیتالی که می‌تواند وجه را منتقل کند، ارائه کنند.

 

اسمارت کانترکت

 

قراردادهای هوشمند چگونه کار می‌کنند؟

قرارداد هوشمند در واقع یک سری شروط نیاز دارند، برای اجرای مفاد قرارداد تا اجرا شوند. یکی از اصلی‌ترین و ساده‌ترین مثال‌هایی که برای توضیح قراردادهای هوشمند استفاده می‌شود، دستگاه فروش خودکار است. اگر هزینه خرید را درست پرداخت کنید و انتخاب کالا را انجام دهید، دستگاه کالایی که انتخاب کردید را ارائه می‌کند. در واقع قرارداد هوشمند اجرا و معامله به خودی خود انجام می‌شود. هر قرارداد هوشمند مسئول یک عمل است، چندین قرارداد هوشمند را وقتی با هم ترکیب کنید، کارهای پیشرفته‌تری را می‌توان انجام داد.

برنامه‌های غیرمتمرکز (dApps) به این شکل کار می‌کنند و قراردادهای هوشمند را بسیار کاربردی‌تر و مفیدتر می‌کنند. برای مثالی بهتر از نحوه عملکرد dApp، به صرافی‌های غیرمتمرکز رمزنگاری اشاره می‌کنیم. این صرافی‌ها به کاربران این امکان را می‌دهند که از طریق قراردادهای هوشمند مختلف، یک ارز دیجیتال را با ارز دیگری مبادله کنند.

در ادامه به مثالی درباره شرایط قرارداد هوشمندی که می‌تواند باعث مبادله شود، اشاره می‌کنیم:

اگر کاربر درخواست معامله USD Coin (USDC) برای خرید آواکس (AVAX) کند، یک قرارداد هوشمند قیمت فعلی را دریافت کرده و آن را ارائه می‌کند.
اگر کاربر تراکنش را بپذیرد و هزینه را از طریق کوین USD ارسال کند، یک قرارداد هوشمند، آواکس را برای وی می‌فرستد.

 

قرارداد هوشمند چه کاربردی دارد؟

قرارداد هوشند کاربردهای مهمی در صنایع مختلف مثل امور مالی، حقوقی و صنعت بازی دارد. امور مالی برای قراردادهای هوشمند مناسب است و تا به حال بیشتر استفاده از آن‌ها برای ساختن سیستم‌های پیچیده DeFi بوده‌ است. این پلتفرم‌ها انواع خدمات مشابهی را مانند موسسات مالی ارائه می‌کنند، اما همه غیرمتمرکز هستند و بر اساس فناوری بلاکچین کار می‌کنند.

کاربران می‌توانند ارزهای دیجیتال خود را در یک قرارداد هوشمند، توسط صرافی غیرمتمرکز قرض دهند تا به ارائه‌دهندگان نقدینگی تبدیل شوند. صرافی غیرمتمرکز از این سرمایه‌ها برای تسهیل تجارت و وام‌دهی ارزهای دیجیتال استفاده می‌کند. معامله‌گران می‌توانند ارزهای دیجیتال خود را مبادله کنند یا وثیقه بگذارند و در صرافی وام دریافت کنند. قراردادهای هوشمند این تراکنش‌ها را اجرا می‌کنند و کارمزد تراکنش را دریافت می‌کنند. ارائه دهندگان نقدینگی در ازای وام دادن ارزهای دیجیتال خود، در کارمزدهای معاملاتی تخفیف می‌گیرند.

از طریق یک سری قراردادهای هوشمند، یک صرافی غیرمتمرکز این کار را بدون هیچ نهاد حاکم مرکزی انجام می‌دهد. هیچ بانک یا پردازشگر پرداخت در این تراکنش‌ها دخیل نیست و همه چیز به صورت خودکار انجام می‌گیرد. کاربران ارزهای رمزنگاری شده را معامله می‌کنند، وام می‌گیرند و یا حتی وام می‌دهند و سود کسب می‌کنند. همه این‌ها بدون واسطه و توسط یک سری قرارداد هوشمند اتفاق می‌افتد.

قراردادهای هوشمند در حوزه حقوقی نیز کاربردهای زیادی دارد. اگر آن‌ها در نهایت به عنوان قراردادهای الزام آور قانونی در نظر گرفته شوند، قراردادهای هوشمند زمان و هزینه‌های مربوط به اجرای معاملات تجاری را کاهش می‌دهند.

قرارداد هوشمند کاربردهای منحصر فردی را برای توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) ارائه می‌دهد. NFT نوعی از دارایی دیجیتال منحصر به فرد ذخیره شده در یک بلاکچین است. یک قرارداد هوشمند، اطلاعات منحصر به فرد NFT را ثبت و ذخیره می‌کند. اطلاعات مالکیت نیز در NFT با قراردادهای هوشمند ثبت می‌شود.

بسیاری از NFTها در قالب هنر دیجیتال هستند، اما این تنها ماهیت آن‌ها نیست. بازی‌های بلاکچینی، مثل اکسی اینفینیتی Axie Infinity (AXS)، دارای شخصیت‌هایی هستند که به شکل NFT هستند. وقتی بازیکنان یک شخصیت جدید می‌خرند، در واقع یک NFT با اطلاعات ذخیره شده در بلاکچین را طی یک قرارداد هوشمند می‌خرند.

قراردادهای هوشمند فرآیندهای بیمه‌ای را ساده‌تر و سریع‌تر کرده است. خدماتی مثل پذیره نویسی و پرداخت با استفاده از قراردادهای هوشمند قابلیت اجرایی دارند. با قراردادهای هوشمند در بیمه، نیازی به دخالت شخص ثالث نیست، رسیدگی به خسارت را سرعت می‌بخشد و هزینه‌های اداری نیز کاهش پیدا می‌کند.

قراردادهای هوشمند سیستم‌های رأی‌گیری را کاملاً ایمن می‌کنند و احتمال تقلب را از بین ببرند. پس برای تغییر و تحول در انتخابات قرارداد هوشمند الزامی است.

ICO یک سیستم تامین مالی جمعی است که از فناوری بلاکچین استفاده می‌کند. شما برای این سیستم تامین مالی یک قرارداد هوشمند و یک توکن ایجاد کنید تا سرمایه ایجاد کند. قراردادهای هوشمند پتانسیل بسیار زیادی برای تسخیر بازارهای جهانی دارند. این باعث صرفه جویی در زمان و هزینه زیادی می‌شود، تقلب‌ها و تاخیرها را از بین می‌برد و بسیار قابل اعتماد است.

 

قراردادهوشمند

 

مزایای قراردادهای هوشمند

قراردادهای هوشمند یک راه مقرون به صرفه برای انجام تجارت هستند. قراردادهای هوشمند به تنهایی و خود به خود اجرا می‌شوند پس نیاز به واسطه را کاهش می‌دهند. وجود کسی برای انجام معامله الزامی نیست و حتی برای تائید نیز به هیچکس نیاز ندارد. قراردادهای هوشمند را بدون هزینه‌های غیرضروری می‌توان استفاده کرد. این که معاملات شفاف هستند و نیازی به دخالت شخص ثالث ندارند، یکی از بهترین مزایای قرارداد هوشمند است.

قراردادهای هوشمند سرعت بسیار بالایی دارند. یک قرارداد هوشمند وقتی که شرایط را فراهم شده ببیند، بلافاصله اجرا می‌شود. زمان انتظار عملاً چیزی نیست و این به تنهایی یکی از دلایلی است که این قراردادها برای خدمات مالی و معاملات ارزهای دیجیتال بسیار خوب عمل می‌کنند. آن‌ها به صورت واضح و شفافی انجام می‌گیرند و خدمات خود را ارائه می‌دهند.

هر قرارداد هوشمند دارای شرایط و ضوابط روشنی است که همه طرف‌های درگیر آن‌ها را بررسی و روی آن توافق می‌کنند. قراردادهای هوشمند نیز برگشت ناپذیر هستند، بنابراین پس از اجرا، هیچ کسی نمی‌تواند نتایج را مورد مناقشه قرار دهد. قراردادهای هوشمند برای همه افراد معامله قابل اعتماد است.

قراردادهای هوشمند احتمال سوگیری بر توافق را از بین می‌برد. شرایط را ‌نمی‌توان به نفع یک طرف یا طرف دیگر دستکاری کرد. قرارداد هوشمند بر اساس قوانین از پیش تعیین شده‌ای عمل می‌کند که رمزگذاری شده و بین همه شرکت کنندگان به اشتراک گذاشته شده است. این امر احتمال سوء رفتار و دستکاری را کاهش می‌دهد. تراکنش‌های بلاکچین بر اساس اصول ارزهای دیجیتال کار می‌کنند و رمزگذاری می‌شوند. این امر هک کردن شبکه را بسیار دشوار می‌کند.

مزایای قراردادهای هوشمند بسیار شبیه به یک بلاکچین است. قراردادهای هوشمند دیجیتال و خودکار هستند. در مقایسه با اسناد دستی در زمان صرفه جویی می‌کند و دامنه خطاها نیز کمتر است. از سرعت می‌توان به یکی از بارزترین خصوصیات قراردادهای هوشمند اشاره کرد.

 

چگونه یک قرارداد هوشمند بنویسیم؟

اگر در ذهن خود به دنبال نوشتن یک قرارداد هوشمند هستید، ابتدا باید دنبال جایی باشید که آن را بنویسید. بسیاری از بلاکچین‌های ارز دیجیتال با قابلیت قرارداد هوشمند وجود دارند. از آن‌جایی که همه ارزهای دیجیتال پلتفرم‌ها و معماری‌های خاص خود را دارند، نوشتن یک قرارداد هوشمند بسته به بلاکچینی که انتخاب می‌کنید، متفاوت است.

وقتی که یک بلاکچین را انتخاب کردید، از وب سایت آن بازدید کنید و به بخش ساخت قراردادهای هوشمند بروید. بزرگ‌ترین بلاکچین‌ها اطلاعات آموزشی و راهنماهای زیادی در بین منابع خود دارند. بهترین راه برای یادگیری نحوه ایجاد یک قرارداد هوشمند، بررسی اطلاعات ارائه شده توسط یک بلاکچین خاص است.

قراردادهای هوشمند یکی از بزرگ‌ترین دلایلی هستند که مردم از فناوری بلاکچین و سرمایه‌گذاری روی ارزهای دیجیتال هیجان‌ زده هستند. حتی اگر قصد ندارید، قرارداد هوشمند خود را بنویسید؛ دانستن اصول اولیه نحوه کار قراردادهای هوشمند و بلاکچین‌هایی که دارای این عملکرد هستند، ارزش زیادی دارد؛ زیرا قراردادهای هوشمند نقش مهمی در تعیین موفقیت ارزهای دیجیتال ایفا می‌کنند.

 

تفاوت بین DApp و قرارداد هوشمند در چیست؟

برای درک کامل بلاکچین، چند بلوک سازنده وجود دارد که ابتدا باید به آن‌ها توجه کرد. قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز دو ستون مهم شبکه بلاکچین هستند. با این وجود تفاوت بین DApp و قرارداد هوشمند را مورد بحث قرار خواهیم داد تا درک روشنی از عملکرد آن‌ها ایجاد شود.

در حالی که DAppها برنامه‌هایی هستند که روی یک شبکه بلاکچین اجرا می‌شوند، قراردادهای هوشمند منبع نیرو برای این DAppها هستند. این قراردادها به عنوان رابط بین DApps و شبکه‌های بلاکچین عمل می‌کنند. قراردادهای هوشمند فقط یک قطعه کد هستند که به عنوان مکانیزم Backend عمل می‌کنند. در حالی که DApp مثل رابط‌ های کاربری هستند که مستقیماً با کاربر تعامل دارند.

 

سه نکته کلیدی در قراردادهای هوشمند

  • نکته اول : قرارداد هوشمند توافقی بین دو نفر در قالب کد کامپیوتری است. آن‌ها بر روی بلاکچین اجرا می‌شوند، بنابراین در یک پایگاه داده عمومی ذخیره می‌شوند و نمی‌توان آن‌ها را تغییر داد.
  • نکته دوم : تراکنش‌هایی که در یک قرارداد هوشمند اتفاق می‌افتند توسط بلاکچین پردازش می‌شوند، به این معنی که می‌توانند به صورت خودکار و بدون شخص ثالث ارسال شوند. این یعنی کسی نیست که به او تکیه کند!
  • نکته سوم : معاملات فقط زمانی اتفاق می‌افتد که شرایط قرارداد برآورده شود و هیچ شخص ثالثی وجود ندارد، بنابراین هیچ مشکلی در مورد اعتماد وجود ندارد.

 

قراردادهای هوشمند

 

انواع قراردادهای هوشمند

همان‌طور که اشاره کردیم، قراردادهای هوشمند کاربردهای بسیاری دارند. در ادامه به چند مورد از انواع آن‌ها می‌پردازیم:

قراردادهای حقوقی هوشمند

این قراردادها بارزترین انواع قراردادهای هوشمند هستند. اکثر قراردادهای حقوقی هوشمند از نظر قانونی قابل اجرا هستند و شامل منابع قانونی سختگیرانه برای سناریوهایی هستند که طرفین درگیر به پایان توافق خود عمل نکنند. با قوانینی که به وضوح در قراردادهای هوشمند تعریف شده‌اند،  فرایند کاری معاملات در بازار املاک و مستغلات و مالی را ساده می‌کنند.

قراردادهای منطقی کاربردی (ALC)

ALCها دارای کد مخصوص برنامه هستند که با سایر برنامه‌های هوشمند و قراردادهای روی بلاکچین کار می‌کنند. آن‌ها به برقراری ارتباط و تأیید ارتباط بین دستگاه‌های موجود در حوزه اینترنت اشیا کمک می‌کنند. ALCها در قراردادهای هوشمند چند منظوره مهم هستند و همیشه هنگام مدیریت یک برنامه کار می‌کنند.

سازمان‌های غیرمتمرکز خودمختار (DAO)

DAOها به عنوان جوامعی که در زنجیره بلوکی وجود دارند، تعریف می‌شوند. این جوامع توسط قوانین تنظیم شده و به صورت کد در قراردادهای هوشمند تعریف شده‌اند. فعالیت هر یک از شرکت‌ کنندگان تابع این قوانین اجرایی می‌شوند و زمانی که وقفه‌ای برای برنامه پیش می‌آید، به دست می‌آیند. اکثر قراردادهای هوشمند این قوانین را دارند و با پلیس و مدیریت مشارکت کنندگان همکاری می‌کنند.

چند مورد از قراردادهای هوشمند بر اساس ارزش بازار

پلتفرم‌های قراردادهای هوشمند بسیار سریع رشد کرده‌اند تا به یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصاد کریپتو تبدیل شوند.

اتریوم (ETH)

اتریوم به‌ «کامپیوتر جهانی» غیرمتمرکز شناخته می‌شود. در واقع اتریوم پلتفرمی برای اجرای dapp‌ها است.

BNB Chain (BNB)

یک زنجیره قرارداد هوشمند که توسط صرافی ارز دیجیتال بایننس توسعه یافته است. BNB مخفف عبارت “Build and Build” است.

کاردانو (ADA)

کاردانو یک پروژه بلاکچین عمومی منبع باز است. در واقع کاردانو، اولین بلاکچین جهان است با شبکه‌ای از دانشگاهیان و دانشمندان که پروتکل‌های آن را قبل از انتشار بررسی می‌کنند.

آواکس (AVAX)

یک پلتفرم منبع باز برای برنامه‌های اولیه مالی جدید و برنامه‌های غیرمتمرکز توسعه یافته توسط شرکت Avalabs.org است.

سولانا (SOL)

به عنوان سریع‌ترین بلاکچین شناخته می‌شود و می‌تواند ۶۵۰۰۰ تراکنش در ثانیه را انجام دهد. از سه زبان برنامه نویسی Rust، C و C++ نیز استفاده می‌کند.

 

قرارداد هوشمند

 

آینده قراردادهای هوشمند

امروزه، بیشتر بلاکچین‌ها دارای عملکردهای متفاوتی از قرارداد هوشمند هستند. پتانسیل قراردادهای هوشمند فراتر از انتقال ساده دارایی است. قرارداد هوشمند معاملات را در طیف گسترده‌ای از زمینه‌های مالی، انجام می‌دهند. قراردادهای هوشمند این پتانسیل را دارند که زمینه‌های حقوقی و مالی را با ساده‌ سازی و خودکارسازی فرآیندهای معمول و تکراری که مردم در حال حاضر هزینه‌های قابل توجهی را به بانک ها و وکلا پرداخت می‌کنند، از بین ببرند.

نقش وکلا نیز می‌تواند در آینده تغییر کند؛ چون قراردادهای هوشمند قابلیت‌هایی مثل قضاوت قراردادهای قانونی سنتی و قالب‌های قرارداد هوشمند قابل تنظیم، را به دست می‌آورند. علاوه بر این، توانایی قراردادهای هوشمند نه تنها در خودکارسازی فرآیندها، بلکه در کنترل رفتار و همچنین پتانسیل آن‌ها برای حسابرسی و ارزیابی ریسک در زمان واقعی، می‌تواند مفید باشد. یکی دیگر از موارد استفاده، ادغام قراردادهای هوشمند با دستگاه‌های فروش خودکار است که می‌توانند کالاها را در پاسخ به پرداخت‌های ارز دیجیتال ارائه کنند.

 

کلام آخر

فناوری بلاکچین در حال حاضر بر مشاغل در سراسر جهان تأثیر گذاشته است. اما سخت یا حتی غیرممکن است که شیوه عملکرد صنایع را با یک لحظه متحول کند؛ اما به تدریج صنایع بیشتری به سمت قراردادهای هوشمند حرکت می‌کنند. اما دچار شک نشوید اگر دفعه بعد که برای خرید بزرگ به بازار می‌روید، ممکن است با استفاده از یک قرارداد هوشمند، خرید خود را انجام دهید.

 

سوالات متداول

آیا قراردادهای هوشمند می‌توانند بدون بلاکچین کار کنند؟

قراردادهای هوشمند نمی‌توانند بدون فناوری بلاکچین کار کنند، زیرا ویژگی‌های منحصر به فرد بلاکچین اجازه می‌دهد تا قراردادها بدون شخص ثالث انجام و اجرا شوند. هیچ فناوری فعلی دیگری وجود ندارد که به قراردادهای هوشمند اجازه دهد، بدون بلاکچین در مقیاس بزرگ انجام شوند.

آیا قراردادهای هوشمند قابل هک هستند؟

حدود ۳۴۲۰۰ قرارداد هوشمند فعلی اتریوم به ارزش ۴.۴ میلیون دلار در اتر به دلیل کدنویسی ضعیف که حاوی باگ است در معرض هک هستند. این نتیجه نگران کننده‌ای است که پنج محقق از بریتانیا و سنگاپور در گزارش خود با عنوان “پیدا کردن قراردادهای حریص، ولخرج و خودکشی در مقیاس” ارائه کردند.

الزامات قرارداد هوشمند چیست؟

مسائل و چالش‌های متعددی وجود دارد که باید هنگام برنامه‌ریزی قرارداد هوشمند در نظر گرفته شود. مثل امنیت. قراردادهای هوشمند عناصر کلیدی خاصی را در یک فرآیند تجاری چندین طرف را درگیر می‌کند. مثل تمامیت، هم ترازی و مدیریت.

آیا قراردادهای هوشمند قابل نابودی هستند؟

بله، قراردادهای هوشمند را می‌توان با استفاده از تابع selfdestruct از بین برد. قراردادهای هوشمند اتریوم یک عملکرد خود تخریبی را ارائه می‌دهند که به آن‌ها اجازه می‌دهد یک قرارداد را در سیستم بلاکچین از بین ببرند. با این حال، این یک شمشیر دو لبه برای توسعه دهندگان است.

آیا قراردادهای هوشمند تغییر ناپذیرند؟

قراردادهای هوشمند، قطعات کد تغییرناپذیر، قابل تائید و مستقلی هستند که می‌توانند در شبکه‌های بلاکچین مثل اتریوم مستقر شوند و اجرا شوند. به دلیل ماهیت تغییرناپذیری بلاکچین، هیچ تغییری در قرارداد هوشمند مستقر شده یا تراکنش تایید شده امکان پذیر نیست.

محدودیت‌های قراردادهای هوشمند چیست؟

محدودیت‌های قراردادهای هوشمند انعطاف پذیری اجرای منطقی اغلب برای شرکت‌های حقوقی چالش برانگیز است. عواقب قانونی دارد. در معاملات تاخیر ایجاد می‌کند.

آیا NFT یک قرارداد هوشمند است؟

NFT ها از طریق فرآیندی به نام minting ایجاد می‌شوند که شامل تبدیل تصاویر، فیلم‌ها، صداها و سایر فایل‌های دیجیتال به دارایی‌های رمزنگاری شده در یک بلاکچین است. اساساً، هنگامی که NFTها را ضرب می‌کنید، کد قرارداد هوشمند زیربنایی را پیکربندی می‌کنید که این کیفیت دارایی‌های رمزنگاری شما را تعیین می‌کند.
۵/۵ - (۱ امتیاز)

مهرداد کلهری

فارغ التحصیل رشته علوم ارتباطات، گرایش روزنامه نگاری از سال 2019 با کریپتوکارنسی آشنا شد. وی تولید محتوای متنی مبتنی بر سئو، خبرنویسی و محتوای صوتی تصویری را انجام می‌دهد و به ترید، تحلیل تکنیکال و فاندامنتال در بازار ارزهای دیجیتال مسلط است.

دیدگاهتان را بنویسید

استفاده از هرگونه کلمات غیراخلاقی و توهین به اشخاص ممنوع است. انتشار دیدگاه غیر مرتبط به مطلب، تبلیغاتی، قراردادن اطلاعات شخصی و لینک‌های نامرتبط غیر مجاز است. انتشار تمامی دیدگاه‌ها نیاز به تایید مسئولین سایت دارد. دیدگاهی که از قوانین تخطی کرده باشد تایید نشده وممکن است حساب کاربر نیز مسدود شود. در صورت بروز هرگونه سو استفاده از حقوق مادی و معنوی سایت ارزیدو حق پیگیری قانونی آن را دارد.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا